Μέρος του προγράμματος «Ο μουσικός πίσω από τον ήχο»
Το μάθημα εντάσσεται στο πρόγραμμα ολοκληρωμένης υποστήριξης μουσικών και καλλιτεχνών του Ωδείου Μουσικοί Ορίζοντες. Με ιδιαίτερη μέριμνα για τους επαγγελματίες και όσους προετοιμάζονται για μια επαγγελματική πορεία, συνδέουμε την καλλιτεχνική εκπαίδευση με τη σωματική φροντίδα, τη σκηνική προετοιμασία και την ανάπτυξη προσωπικών εργαλείων διαχείρισης των απαιτήσεων του επαγγέλματος. Στόχος μας είναι οι μουσικοί να αποκτούν από νωρίς εφόδια για μια δημιουργική και μακρόχρονη διαδρομή.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία για μουσικούς, τεχνική Alexander, μέθοδο Feldenkrais, Tai Chi και Qigong, μέθοδο ακουστικο-ψυχο-φωνολογίας Alfred Tomatis, Breathwork, Yoga για μουσικούς, μουσικοθεραπεία, διαχείριση σκηνικού άγχους, προετοιμασία για ακροάσεις και συναυλίες (performance coaching), καθώς και σωματική προετοιμασία και τεχνικές αποφόρτισης μετά τη μελέτη και τις εμφανίσεις.
Μέσα από μαθήματα και συνεργασίες με εξειδικευμένους επαγγελματίες, κάθε συμμετέχων μπορεί να αναζητήσει την υποστήριξη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις διατηρούν τον ιδιαίτερο εκπαιδευτικό ή θεραπευτικό τους ρόλο και συνδέονται με έναν κοινό προσανατολισμό: τη φροντίδα του ανθρώπου που δημιουργεί, πίσω από κάθε ήχο και κάθε σκηνική παρουσία.
Μάθημα Σωματικής προετοιμασίας, αποφόρτισης & σκηνικής παρουσίας
Το μάθημα προσφέρει έναν χώρο όπου ο μουσικός επιστρέφει στο σώμα και στην αναπνοή του, καλλιεργώντας συγκέντρωση, ελευθερία στην κίνηση και εμπιστοσύνη στη σκηνή. Μέσα από ήπια σωματική προθέρμανση, κινητοποίηση, διατάσεις προσαρμοσμένες στις ατομικές ανάγκες και πρακτικές αποφόρτισης, δίνουμε προσοχή τόσο στην προετοιμασία πριν από τη μελέτη ή τη συναυλία όσο και στην ανάκαμψη μετά την προσπάθεια.
Όταν η προσοχή στρέφεται διαρκώς στο όργανο, στην παρτιτούρα και στην ακρίβεια της εκτέλεσης, μπορεί να περνούν απαρατήρητα το κράτημα της αναπνοής, η περιττή ένταση ή η κόπωση. Με ασκήσεις σωματικής επίγνωσης και γείωσης —την αίσθηση της επαφής με το έδαφος και της στήριξης του σώματος— μαθαίνουμε να παρατηρούμε αυτά τα σημάδια και να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες μας.
Οι πρακτικές του μαθήματος περιλαμβάνουν συνειδητή αναπνοή, επιστροφή στις σωματικές αισθήσεις, διαλογισμό, καθοδηγούμενο οραματισμό και νοητική πρόβα της σκηνικής εμπειρίας. Αξιοποιούμε τρόπους προετοιμασίας που συναντώνται και στον αθλητισμό, όπως η εξάσκηση της προσοχής και η διαμόρφωση μιας προσωπικής ρουτίνας πριν από την εμφάνιση. Η ήπια φωνητική εξερεύνηση προσκαλεί και τους οργανοπαίκτες να συνδέσουν την αναπνοή, τη μουσική φράση και τη σωματική τους παρουσία. Παράλληλα, συνεδρίες ήχου και ηχοθεραπείας προσφέρουν χρόνο για ακρόαση και βιωματική χαλάρωση, με πρόθεση να δημιουργηθεί περισσότερος εσωτερικός χώρος για τη μουσική έκφραση και να φύγει η ένταση από το νου, καθώς ο μουσικός διαχειρίζεται τόσο διαφορετικές ‘‘εντολές’’ την ώρα που παράγει ήχο.
Για τους τραγουδιστές, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση σώματος, συναισθήματος και φωνής. Διερευνούμε πώς αναγνωρίζουμε την ένταση όταν εμφανίζεται και πώς επιστρέφουμε σε μια πιο ήρεμη, διαθέσιμη κατάσταση, χωρίς να προσπαθούμε να ελέγξουμε βίαια την αναπνοή ή τον ήχο. Καλλιεργούμε τη διάκριση ανάμεσα στο συναίσθημα που βιώνουμε και στις εκφραστικές επιλογές μας, ώστε να μπορούμε να το μετουσιώνουμε σε ερμηνεία χωρίς να χάνουμε την επαφή με την τεχνική μας.
Στην όπερα, όπου συνυπάρχουν μουσική, λόγος, κίνηση, σκηνικές οδηγίες και επικοινωνία με τον μαέστρο και τους συμπαίκτες, εξασκούμε τη σταδιακή ενσωμάτωση αυτών των απαιτήσεων. Οι πρακτικές λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη φωνητική διδασκαλία, υποστηρίζοντας την αναζήτηση άνεσης και οικονομίας στην προσπάθεια.
Στόχος είναι κάθε μουσικός να αποκτήσει ένα προσωπικό σύνολο εργαλείων: να προετοιμάζεται, να επαναφέρει την προσοχή του όταν αγχώνεται, να αποφορτίζεται μετά την εμφάνιση και να προσεγγίζει την επόμενη με μεγαλύτερη σταθερότητα. Να παραμένει σε επαφή με τον εαυτό του, ενώ επικοινωνεί μέσα από τη μουσική.
Με τη Λεονώρα Χριστίνα Γαϊτάνου